یکی از مهمترین تحولات اخیر در حوزه نوسازی ناوگان، اجرای رویکرد معادلسازی گواهی اسقاط موتورسیکلت با گواهی اسقاط سایر کاربریهاست؛ رویکردی که بهجای واریز نقدی عوارض اسقاط، امکان مصرف مستقیم گواهی خودرو را فراهم کرده و ظرفیت اسقاط کشور را افزایش داده است. این تغییر بخشی از اصلاحیه گسترده آییننامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو است که بهتازگی از ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ اجرایی شده است.
چرا معادلسازی گواهی اسقاط موتورسیکلت اهمیت دارد؟
پیش از این اصلاحیه، اسقاط موتورسیکلت و کامیون کشنده بهدلیل نبود گروه قیمتی مستقل، عملاً با توقف مواجه شده بود. با ایجاد امکان معادلسازی، موتورسیکلتسازان میتوانند بهجای پرداخت نقدی عوارض اسقاط، از گواهیهای اسقاط موجود در بازار استفاده کنند. طبق آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت، بیش از ۱۱ میلیون موتورسیکلت فرسوده در کشور وجود دارد که تنها نزدیک به ۸ میلیون دستگاه آن بالای ۱۲ سال سن دارند و در صف اسقاط قرار گرفتهاند؛ رقمی که نشان میدهد این بخش از ناوگان کشور بیشترین نیاز به تسهیل فرآیند اسقاط را داشته است.
مهمترین تغییرات اثرگذار آییننامه ماده ۱۰ بر روند اسقاط
۱. الزام مصرف ۳ گواهی اسقاط به ازای هر ۴ خودروی تولیدی
بر اساس اصلاح ماده ۱۵ آییننامه، از این پس خودروسازان داخلی موظفاند به ازای هر چهار دستگاه خودروی تولیدی، معادل یک خودرو (۳ گواهی اسقاط) از رده خارج کنند. این در حالی است که در نسخه پیشین آییننامه، این نسبت یک خودرو اسقاطی در ازای هر دوازده خودروی تولیدی بود؛ یعنی ظرفیت الزامی اسقاط ناشی از تولید داخل، سه برابر شده است.
گزارشهای رسمی نیز تأیید میکنند شمارهگذاری خودروها و موتورسیکلتهای تولید داخل از این پس منوط به ارائه گواهی اسقاط معادل ۲۵ درصد میزان تولید ماهانه هر شرکت سازنده است.
۲. افزایش نسبت گواهی اسقاط برای واردات خودروی سواری
ماده ۸ آییننامه نیز اصلاح شده و اکنون واردکنندگان به ازای واردات هر خودروی سواری، موظف به مصرف ۹ گواهی اسقاط معادل (۳ دستگاه خودروی فرسوده) هستند. پیش از این اصلاحیه، واردات هر یک خودروی سواری تنها به یک خودروی فرسوده معادل و سه گواهی اسقاط نیاز داشت؛ یعنی سهم واردات خودروی سواری در فرآیند اسقاط سه برابر شده است.
۳. حذف معافیت خودروهای با پلاک عمومی در واردات کشنده
تبصره مرتبط با واردات کامیون کشنده نیز اصلاح شده است. در گذشته، واردات یک دستگاه کشنده از محل طرحهای خارج از بند «پ» ماده (۴) قانون، تنها با مصرف تعداد محدودی گواهی امکانپذیر بود، اما با اصلاح آییننامه، اکنون واردات هر کشنده منوط به ارائه ۲۴ گواهی اسقاط معادل یک دستگاه کشنده فرسوده خواهد بود؛ یعنی این معافیت پیشین برای خودروهای با پلاک عمومی بهطور کامل حذف شده است.
۴. تعریف پنج گروه کاربری برای قیمتگذاری مستقل
یکی از تغییرات ساختاری مهم، تعریف پنج گروه کاربری مستقل شامل موتورسیکلت، سواری، دیزل سبک، دیزل سنگین و کامیون کشنده است. این تفکیک، امکان قیمتگذاری جداگانه برای هر کاربری را فراهم کرده است. پیش از این اصلاحیه، تنها دو گروه کاربری سواری و تجاری برای تعیین نرخ گواهی اسقاط وجود داشت که همین موضوع باعث شده بود اسقاط موتورسیکلت و کامیون کشنده عملاً متوقف شود؛ زیرا نرخگذاری یکسان برای این دو کاربری با ارزش اقتصادی بسیار متفاوت، توجیه اقتصادی لازم را از بین میبرد.
۵. الزام گواهی صرفهجویی سوخت برای اسقاط کشندههای فرسوده
بر اساس بند قانونی جدید، برای اسقاط کشندههای بالای سن معینی، علاوه بر گواهی اسقاط، ارائه گواهی صرفهجویی سوخت نیز الزامی شده است. این گواهی توسط سازمان بهینهسازی مصرف انرژی با همکاری شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی صادر میشود و همزمان با گواهی اسقاط، به مالک خودرو تعلق میگیرد. این سازوکار با هدف افزایش جذابیت اقتصادی اسقاط کامیونهای کشنده فرسوده طراحی شده است.
این تغییرات چه تأثیری بر بازار اسقاط دارد؟
به گفته کارشناسان حوزه محیطزیست و صنعت خودرو، اصلاح فرآیند معادلسازی گواهی اسقاط این اطمینان را ایجاد میکند که به ازای تولید هر چهار خودرو، یک خودروی فرسوده در همان کاربری از ناوگان خارج شود. طبق آمار رسمی، از ابتدای سال ۱۴۰۳ تاکنون نزدیک به ۶۰۰ هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت فرسوده در کشور اسقاط شده است.
این تغییرات همچنین میتواند به کاهش قیمت گواهی اسقاط برای برخی گروههای کاربری خاص مانند موتورسیکلت منجر شود؛ چراکه با افزایش الزام مصرف گواهی توسط تولیدکنندگان و واردکنندگان و امکان معادلسازی، تقاضای واقعیتری در بازار گواهی اسقاط شکل میگیرد و از انباشت بیرویه گواهی در یک گروه کاربری جلوگیری میشود.
اسقاط خودرو و موتورسیکلت فرسوده در گسترش خودرو بوکان
با توجه به پیچیدگی و تغییرات پیاپی ضوابط اسقاط، مراجعه به مراکز مجاز و آگاه به آخرین مقررات اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. مرکز رسمی گسترش خودرو بوکان (کد ۱۲۲۳) مالکان خودرو و موتورسیکلت از سراسر کشور را در این مسیر همراهی میکند:
- راهنمایی دقیق درباره گروه کاربری و نرخ روز گواهی اسقاط خودرو یا موتورسیکلت
- ثبتنام صحیح در سامانه نوسازی ناوگان مطابق آخرین اصلاحیههای ماده ۱۰
- انجام کامل مراحل اداری اسقاط و صدور گواهی رسمی
- اطلاعرسانی درباره امکان استفاده از گواهی صرفهجویی سوخت برای مالکان کامیون کشنده
جمعبندی
اصلاحیه اخیر آییننامه ماده ۱۰ با معادلسازی گواهی اسقاط موتورسیکلت، افزایش سهبرابری نسبت مصرف گواهی برای تولید و واردات، حذف معافیتهای پیشین برای کشندههای وارداتی و تعریف پنج گروه قیمتی مستقل، تلاش کرده مشکل انباشت و رکود بازار گواهی اسقاط را برطرف کند. این تغییرات بهویژه برای مالکان موتورسیکلت و کامیونهای کشنده فرسوده، فرصت تازهای برای خروج از ناوگان و بهرهمندی از تسهیلات ایجاد کرده است.
اگر مالک خودرو یا موتورسیکلت فرسوده هستید و میخواهید از آخرین شرایط اسقاط و نرخهای بهروز مطلع شوید، همین امروز با کارشناسان گسترش خودرو بوکان (کد ۱۲۲۳) تماس بگیرید.
نظر شما درباره تأثیر این اصلاحات بر بازار گواهی اسقاط چیست؟ خوشحال میشویم دیدگاه خود را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.
